ECOGARANTIE Sertifikası Nedir?

Bazı deterjan ve sabun ambalajlarında altıgen bir çerçeve içinde "ECOGARANTIE" yazan bir logo bulunur. Türkçe ürün tanıtımlarında, Bio Organik'teki bazı ürün görselleri de dahil, bu logo zaman zaman "Avrupa Birliği sertifikası" gibi anlatılır. Bu tarif doğru değil: ECOGARANTIE, Belçikalı bir meslek birliğinin sahibi olduğu özel bir markadır ve bağımsız kuruluşlarca denetlenir.

Aşağıda ECOGARANTIE'yi kimin yönettiğini, deterjanda neyi şart koştuğunu, kimin denetlediğini, logonun nasıl doğrulanacağını ve neyi garanti etmediğini anlatıyoruz. Kaynağımız standardın Ekim 2024 tarihli resmî metni ve denetim kuruluşu Certisys'in belgeleridir; kendi denetim ya da test deneyimimiz yoktur.

Özetle

• ECOGARANTIE, Belçikalı meslek birliği Probila-Unitrab'ın sahibi olduğu özel ve gönüllü bir ekolojik ürün markasıdır; AB'nin ya da Türkiye'nin resmî etiketi değildir.
• Deterjanlarda tarım kaynaklı içeriklerin organik olmasını ister, petrokimyasal sentezi dışlar; fosfat, optik parlatıcı, sentetik parfüm ve boya, silikon, EDTA ve paraben yasaktır.
• Organik şartının yazılı ve süreli bir muafiyet yolu vardır; "bitkisel içeriklerin %100'ü organiktir" özeti standart metniyle birebir örtüşmez.
• Uygunluğu Certisys gibi bağımsız kuruluşlar yerinde ve yılda en az bir kez denetler; sertifika ürün bazında verilir.
• Logo temizlik performansını ya da cilde uygunluğu garanti etmez; her ürünü ayrı doğrulamak gerekir.

ECOGARANTIE Kısaca Nedir ve Kim Yönetir?

ECOGARANTIE, ekolojik ürünler için Belçika'da oluşturulmuş ve AB düzeyinde tescil edilmiş bir ticari markadır. Markanın sahibi ve yöneticisi, Belçika'daki organik ürün işleyicileri, toptancıları ve perakendecilerinin birliği Probila-Unitrab'dır (ECOGARANTIE Specifications, Ekim 2024). Birlik standardı yazar ve denetim kuruluşlarını tanır; ürünleri kendisi denetlemez.

Standart gönüllüdür; logoyu alan üretici yasal şartların üzerine ek kuralları kabul etmiş olur. Türkiye'de satılan bir deterjan için bağlayıcı olan kural, Deterjanlar Hakkında Yönetmelik gibi Türk mevzuatıdır; ECOGARANTIE bu yasal tabanın yerine geçmez.

Standardın kendi ifadesiyle ekolojik kalite "zorunlu sonuç" ilkesinden çok "zorunlu araç" ilkesiyle güvence altına alınır. Yani kurallar temizleme gücünü ölçmez; hangi hammaddenin, hangi süreçle ve ambalajla kullanılabileceğini belirler.

Hangi Ürün Grupları ECOGARANTIE Alabilir?

Standart, genel kuralların yanında dört ürün grubu için ayrı bölümler içerir:

• Kozmetik ve kişisel bakım ürünleri
• Deterjanlar (yıkama ve temizlik ürünleri)
• Oda kokuları, tütsü ve mumlar
• Deniz tuzu

Deterjan bölümü sert yüzey temizleyicileri, bulaşık ürünlerini, çamaşır ürünlerini, kireç çözücüleri ve özel temizlik ürünlerini kapsar. Çamaşır yumuşatıcıları ve bulaşık makinesi tuzu da bu bölüme dahildir. Ekler, biyosidal ürünler gibi başka grupları da kozmetik ya da deterjan kurallarına bağlar. Bio Organik'in temizlik ürünleri kategorisinde bu grupların bitkisel örnekleri bulunur; sertifika durumu ürüne göre değişir.

Deterjanlarda ECOGARANTIE Hangi Şartları Arar?

Deterjan bölümü (standardın Part III kısmı), izin verilen hammadde ve süreçlerin sayıldığı kapalı listeler (pozitif listeler) üzerine kuruludur: listede olmayan madde kullanılamaz. Aşağıdaki tablo ana şartları özetliyor; madde numaraları standardın Ekim 2024 metnine aittir.

Hammadde ve Organik Tarım Kaynağı

Bitkisel hammaddeler organik tarımdan ya da doğadan toplanmış bitkilerden gelmeli ve koruma altındaki türlerden olmamalıdır. Mineral hammaddeler doğal hâliyle kullanılabilir; petrol ve türevleri, fosfor bileşikleri, silikon ve tuz ruhu gibi mineral asitler yasaktır. Nanomalzemeler ve mikroplastikler de kullanılamaz (Part III D.1, D.5).

Yüzey Aktif Maddeler ve Yasaklı Katkılar

Yüzey aktif madde, deterjanın kiri yüzeyden ayıran temel bileşenidir. ECOGARANTIE'de bu maddeler bitkisel hammaddeden ya da fermantasyonla elde edilmelidir (Part III D.2.8). İzinli örnekler:

• bitkisel kaynaklı alkil poliglukozitler (ör. desil glukozit) ve şeker esterleri,
• bitkisel yağ asitlerinden yapılan sabunlar,
• bitkisel kaynaklı sodyum lauril sülfat (SLS).

Konvansiyonel deterjanlarda sık görülen doğrusal alkilbenzen sülfonat (LAS), yağ alkolü etoksilatları, kuaterner amonyum bileşikleri ve betainler ise yasaklı örnekler arasındadır. Standart, molekülün etilen oksitle işlenmesini (etoksilasyon) de yasaklar; bu yüzden etoksillenmiş bir yüzey aktif madde olan SLES kullanılamaz.

Koruyucular da kapalı listeye bağlıdır: listedeki sorbik asit ve laktik asit gibi organik asitler izinlidir, parabenler açıkça yasaktır (Part III D.3.1). Fosfat konusunda Türkiye'de zaten yasal bir sınır vardır: tüketiciye yönelik çamaşır ve otomatik bulaşık makinesi deterjanlarında fosfat, Deterjanlar Hakkında Yönetmelik ile kısıtlanmıştır.

Tehlike Sınıfı ve Biyolojik Parçalanma

Nihai ürün ve içerikleri kanserojen, mutajen, üremeye toksik, belirli hedef organa toksik, hassaslaştırıcı ya da akut toksik olarak sınıflandırılamaz. Hassaslaştırıcı sınıfında enzimlere ve uçucu yağlara istisna tanınır (Part III D.4).

Her yüzey aktif maddenin oksijenli (aerobik) koşulda kolay, oksijensiz (anaerobik) koşulda da parçalanabilir olması gerekir. Türkiye'deki yönetmeliğin Ek-3'ü yüzey aktif maddelerden nihai aerobik parçalanmayı ister; oksijensiz ortam şartı ECOGARANTIE'nin ek kuralıdır (Part III D.5.1).

Ambalaj ve Etiket

Plastik ambalaj PE, PP ya da PET gibi geri dönüştürülebilir türden olmalı; karton en az %80 geri dönüştürülmüş lif içermeli, itici gazlı spreyler kullanılmamalıdır. Etikette tam içerik listesi ve gerekiyorsa doz talimatı bulunur (Part III E, F).

Standart, üreticinin söyleyebileceklerini de sınırlar: "Hayvanlar üzerinde test edilmemiştir" demek yasaktır, "%100 doğal" ya da "%100 organik" demek ise denetim kuruluşu kanıtı doğrulayıp onaylamadıkça yasaktır (Part III F.4).

Bitkisel İçeriklerin Tamamı Organik mi?

Kısa yanıt: kural olarak evet, ama istisnasız değil. Certisys'in tanıtım sayfası etiketi "bitki kaynaklı içeriklerin %100'ü organik" diye özetler (Certisys). Standart metni ise daha temkinlidir: tarım kaynaklı içerikler, organik olanının bulunamadığı kanıtlanmadıkça organik olmalıdır (Part III A.1).

Organik versiyonu bulunamayan bir içerik için yazılı ve gerekçeli muafiyet istenebilir. Muafiyet en fazla bir yıl geçerlidir; koşullar uygunsa uzatılabilir. Kabul edilen gerekçeler üç tanedir: yetersiz bulunabilirlik, organik içeriğin nihai ürün fiyatını %10 artıracak kadar pahalı olması ve kalite sorunu (Part I B.2). Standart ayrıca, organik etanolün fiyatının hâlâ çok yüksek olduğunu belirterek organik olmayan alkol kullanımına genel bir izin verir (Part III D.2.3).

Dolayısıyla logo şunu gösterir: tarım kaynaklı içerikler kural olarak organiktir; istisnalar ya yazılı ve süreli muafiyete ya da standardın etanol gibi genel izinlerine bağlıdır ve bunlar denetlenir. Belirli bir üründeki her bitkisel içeriğin organik olduğunu görmek için o ürünün içerik listesine ve üreticinin beyanına bakmak gerekir.

ECOGARANTIE'yi Kim Denetler, Sertifika Nasıl Verilir?

Denetimi Probila-Unitrab değil, birliğin tanıdığı ve ISO 17065 standardına göre akredite edilmiş bağımsız kuruluşlar yapar. Standardın Ekim 2024 sürümü bu kuruluşları Certisys, TÜV Nord Integra ve Quality Partner olarak sayar.

Certisys'in başvuru sahiplerine yönelik 2016 tarihli bilgi notu süreci şöyle anlatır (Certisys bilgi notu):

1. Üretici, marka kullanım sözleşmesini ve denetim sözleşmesini imzalar.
2. Denetçi; içerikleri ve tedarikçi garantilerini, reçeteleri, üretim süreçlerini, hammadde kayıtlarını, üretim ve depo alanlarını ve etiketleri inceler.
3. Her reçete ve her etiket onaya sunulur; sertifikada ürünlerin ticari adları tek tek listelenir.
4. Yeni bir ürün, sertifikası verilmeden logoyla satışa çıkamaz; reçete ya da etiket değişikliği de önceden bildirilir.

Standarda göre ilk yerinde denetimden sonra üretim birimleri yılda en az bir kez denetlenir ve denetim her an yapılabilir (Part I C.4). Kurallara uyulmazsa yazılı uyarıdan askıya almaya ve sertifikanın geri alınmasına kadar yaptırım uygulanır.

ECOGARANTIE Logosu Nasıl Tanınır ve Doğrulanır?

Logo, iki koyu şerit arasında ince beyaz çizgi bulunan altıgen bir çerçeve içindedir ve yanında ® işareti bulunmak zorundadır. Logo firma logosunun yanına konamaz; ürün adının ya da içerik listesinin yanında yer alır (standardın Ek 1 logo kitabı).

Logoyu gördükten sonra şu adımlarla doğrulayabilirsiniz:

1. Ambalaja bakın. Logo, aldığınız ürünün kendi ambalajında olmalı; markanın başka bir ürününde olması yetmez.
2. ECOGARANTIE ürün listesine bakın. ecogarantie.eu ürün sayfası marka filtresiyle aranabilir.
3. Denetim kuruluşunun kaydına bakın. Certisys'in operatör arama aracında firmanın yasal unvanıyla ya da sertifika numarasıyla arama yapılabilir; sayfa, aracın her özel standardı listeleyip listelemediğini belirtmez.
4. Sertifikayı isteyin. Sertifikada ürünün ticari adı geçmelidir; satıcıdan ya da üreticiden bu belgeyi isteyebilirsiniz.

ECOGARANTIE Neyi Garanti Etmez?

Logonun yanıtlamadığı sorular da vardır:

• Temizlik performansını garanti etmez. Standart hammaddeyi ve süreci denetler; lekenin ne kadar iyi çıktığını ölçmez.
• Cilde uygunluğu garanti etmez. Uçucu yağlar, hassaslaştırıcı ya da çevre için tehlikeli sınıfına girseler bile belirli koşullarla kullanılabilir. Koku hassasiyeti olan biri yine içerik listesine bakmalıdır.
• Etiketin yasal uygunluğunu garanti etmez. Certisys, denetiminin yalnızca logo kullanımını kapsadığını, etiketlerin yürürlükteki mevzuata uygunluğunu kontrol etmediğini yazar.
• Markanın her ürününü kapsamaz. Sertifika ürün bazında verilir.

Tanıtım belgelerindeki "piyasadaki en sıkı ekolojik etiket" tanımı ise etiketin kendi beyanıdır. ECOGARANTIE'yi başka sertifikalarla karşılaştırmak isterseniz temizlik sertifikalarının birbirinden farkı yazımıza, sertifikanın yanında etikette neye bakılacağı için doğal temizlik ürünleri rehberine bakabilirsiniz.

U Green Clean Ürünlerinde ECOGARANTIE

Sertifika ürün bazında verildiği için U Green Clean'de de her ürüne ayrı bakmak gerekir. Ürün sayfasının teknik bilgi tablosunda "Sertifika: ECOGARANTIE (Certisys onaylı)" ifadesi belirtilen ürünlere örnek olarak bitkisel sıvı çamaşır deterjanı (2,75 L), bitkisel bulaşık deterjanı (2,75 L) ve bitkisel banyo temizleyici (5 L) verilebilir. U Green Clean, ECOGARANTIE'nin çevrim içi ürün listesindeki marka filtresinde de yer alır.

Bu bilgi markanın her ürün sayfasında yer almıyor. Sayfada yazmaması ürünün sertifikasız olduğunu kanıtlamaz; yazması da ambalajdaki logonun yerini tutmaz. Bu yüzden "U Green Clean ürünlerinin hepsi ECOGARANTIE'lidir" demiyoruz; satın almadan önce ilgilendiğiniz ürünün kendi sayfasına ve ambalajına bakmanızı öneriyoruz. Markanın tüm ürünlerini U Green Clean marka sayfasında görebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

ECOGARANTIE bir Avrupa Birliği sertifikası mı?

Hayır. Marka AB düzeyinde tescillidir ama sahibi Belçikalı meslek birliği Probila-Unitrab'dır; AB kurumlarının verdiği resmî bir etiket değil, özel ve gönüllü bir standarttır.

ECOGARANTIE'li ürün hayvanlar üzerinde test edilmiş olabilir mi?

Standarda göre nihai ürün hayvanlar üzerinde test edilemez. Hammaddelerin testi ise REACH gibi yasal kurallara bırakılır. Standart ayrıca sertifikalı ürünlerde "hayvanlar üzerinde test edilmemiştir" beyanını yasaklar.

ECOGARANTIE denetimi ne sıklıkla yapılır?

İlk yerinde denetimden sonra yılda en az bir kez; denetim her an yapılabilir. Reçete ya da etiket değişikliği de önceden onaya sunulur.

Sonuç

ECOGARANTIE logosu, ürünün bağımsız bir kuruluşça denetlendiğini ve petrokimyasal sentezi dışlayan, tarım kaynaklı içerikleri kural olarak organik isteyen ve uzun bir yasaklı madde listesi olan özel bir standarda göre üretildiğini gösterir. Logo temizlik gücünü, cilde uygunluğu ya da markanın bütün ürünlerini kapsamaz; "%100 organik" özeti de muafiyetleri atlar.

Karar verirken logoyu aldığınız ürünün ambalajında arayın, gerekiyorsa ECOGARANTIE ürün listesinden ya da denetim kuruluşunun kaydından doğrulayın ve içerik listesini ayrıca okuyun. Bitkisel seçenekleri U Green Clean ürünleri arasında inceleyebilir, sertifika durumunu ürünün ambalajından ve ECOGARANTIE ürün listesinden doğrulayabilirsiniz.

Yazar hakkında: Kemal Pektaş, Bio Organik blogunda temizlik ürünlerinin içeriği, etiketi ve ilgili mevzuat üzerine yazıyor. Yazıdaki bir bilgiyle ilgili soru ya da düzeltme öneriniz varsa iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Şeffaflık notu: Bio Organik, bu yazıda adı geçen U Green Clean ürünlerinin satıcısıdır. Yazıdaki bilgiler sertifika standardının resmî metnine, denetim kuruluşu belgelerine, mevzuata ve üretici bilgilerine dayanır.

Kaynaklar

• Probila-Unitrab (2024). ECOGARANTIE Specifications, Rules and standards for the inspection and certification of ecological products, Ekim 2024
• ECOGARANTIE ürün listesi, ecogarantie.eu (erişim 17.10.2026)
• Probila-Unitrab (2024). Ecogarantie Press kit 2024
• Certisys. Ecogarantie, detergents (erişim 17.10.2026)
• Certisys (2016). Informative note regarding the Ecogarantie control, NT3866en02
• Certisys. Search for an operator (erişim 17.10.2026)
• Deterjanlar Hakkında Yönetmelik (RG 27.01.2018, sayı 30314), konsolide metin — Lexpera
• Deterjanlar Hakkında Yönetmelik ekleri (Ek-3 nihai aerobik biyolojik parçalanabilirlik) — mevzuat.gov.tr

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Ürün kullanım talimatları için ambalaj bilgilerini esas alın.